USD
EUR
RUB

Խաղային սխեմաների առավելություններն ու թերությունները. բացատրում է Արամ Ոսկանյանը

 

Sport.Times.am-ին տված հարցազրույցի երկրորդ մասում «Բանանցի» գլխավոր մարզիչ Արամ Ոսկանյանը ներկայացրեց խաղային սխեմաների առավելություններն ու թերությունները: Ավելի լավ պատկերացում կազմելու համար 41-ամյա մասնագետն օրինակներ բերեց «Մանչեսթեր Յունայթեդից» ու «Չելսիից»: Հարցազրույցի առաջին մասը կարող եք կարդալ այստեղ:

- Եզրային և կենտրոնական պաշտպանի միջև սահմանված հեռավորություն կա՞: Այսինքն, եթե մրցակցի գրոհի ժամանակ աջ պաշտպանը լքում է իր դիրքը, ապա պետք է կենտրոնական պաշտպանները վերադասավորվե՞ն։

- Դա կախված է նրանից, թե որտեղ է գնդակը: Փորձեմ սխեմայի վրա բացատրել։

(Պարոն Ոսկանյանից որոշ տակտիկական նյուանսներ պարզելու համար վերցրել էի մի քանի սխեմաների նկարներ: Երբ մարզիչն առաջարկեց դրանց վրա բացատրել, պարզվեց՝ նա նախընտրած սխեման 4-1-4-1-ն է)։



Երբ գնդակն այդ դիրքում է (նկար 1, x-գնդակ), տեղաշարժվում են ոչ թե կենտրոնական պաշտպանները, այլ հենակետայինը:



Իսկ երբ գնդակն այս դիրքում է (նկար 2), ապա իմ փիլիսոփայության համաձայն՝ ֆուտբոլիստները դասավորվում են հետևյալ կերպ՝ թեքված վիճակում գտնվող ռուսերեն Г տառի տեսքով:



Ինչո՞ւ այս ձևով, այլ ոչ մի գծով։ Որովհետև մենք ունենք դարպասպահ, ով կառավարում է տվյալ հատվածը, իսկ նրանից աջ գտնվող ֆուտբոլիստը փակում է մոտակա անկյունը: Վերադառնալով պաշտպանների միջև եղած հեռավորությանը՝ ասեմ, որ կախված գնդակի դիրքից՝ այն կարող է լինել 8-ից 10 մետր, կամ առավելագույնը՝ 15 մետր:

- Պարո՛ն Ոսկանյան, օրինակ՝ Լոնդոնի «Չելսիի» անցկացրած խաղերից երկուսում Էդեն Ազարի դեմ կիրառում էին անհատական հսկողություն: Նախ «Չելսի» - «Մանչեսթեր Յունայթեդ» խաղում նրան հսկում էր Անդեր Էրերան, իսկ «Չելսի» - «Էվերթոն» խաղում՝ Իդրիսա Գանա Գուեյեն: Ի՞նչ ռիսկեր կան այսպիսի մարտավարություն կիրառելու ժամանակ։

- Ռիսկերը քիչ են: Սխեման կարելի է ասել դրանից չի տուժում: Դա մարտավարություն է, որը կիրառելու ժամանակ կարելի է մյուս ֆուտբոլիստի շնորհիվ փակել բաց մնացած դիրքը: Օրինակ՝ եթե հենակետային ֆուտբոլիստն առաջադրանք ունի մրցակցի որևէ խաղացողի անհատապես հսկելու, ապա, ըստ նրա տեղաշարժի, անհրաժեշտության դեպքում կենտրոնական պաշտպաններից մեկը բարձրանում է վերև և փակում է դիրքը (նկար 3): Կամ կարող ես երկու հարձակողական ոճի կիսապաշտպաններից մեկին իջեցնել ներքև: Այստեղ արդեն պետք է հաշվի առնել ֆուտբոլիստների որակները:



- Իսկ մրցակցի ստանդարտ դիրքերի ժամանակ ո՞ր տարբերակն եք նախընտրում՝ անհատակա՞ն, թե՞ դիրքային պաշտպանություն:

Այս հարցի պատասխանն ավելի լավ մատուցելու համար Արամ Ոսկանյանը ցուցադրեց գրաֆիկական պատկերներ։

- Մինչև 19 տարեկանների հավաքականում օգտագործում էինք միքս տարբերակը, այսինքն՝ 4 հոգի դիրքային, 3 հոգին էլ անհատապես հսկում էին մրցակցի խաղացողներին: Իսկ «Բանանցում», կախված մրցակցից, հնարավոր են փոփոխություններ: Օրինակներից մեկը սա է.

Բայց եղան նաև դեպքեր, երբ այս տարբերակն օգտագործելու ընթացքում հասկացանք, որ մրցակցի ֆուտբոլիստներին լիովին չենք կարողանում կառավարել: Դրա համար էլ փոխեցինք այն: Երբ մրցակցի ֆուտբոլիստները երկրորդ հարկում լավ են հանդես գալիս, կարելի է օգտագործել դիրքային պաշտպանությունը, քանի որ մեկը մեկի դեմ պայքարում հաղթում է նա, ով ավելի ուժեղ է: Այդ իսկ պատճառով թիմը պետք է ճկուն լինի, որպեսզի նմանատիպ փոփոխությունները հնարավոր լինի կատարել անմիջապես խաղի ընթացքում:

- Վերջում մի քանի բառով կներկայացնե՞ք այս խաղային սխեմաների կառուցվածքը, դրական ու բացասական կողմերը: Սկսենք 4-2-3-1 -ից։

- Ոչ թե 4-2-3-1, այլ 1-4-2-3-1, քանի որ դարպասապահն էլ է ֆուտբոլիստ (ժպտում է-խմբ.):



Սա ավելի ապահով համակարգ է, քանի որ ազատ տարածությունները դիրքերի միջև ավելի քիչ են, քան, օրինակ, 4-1-4-1 -ի դեպքում: Սրա դեպքում հենակետայինի դիրքում ազատ գոտիներ են մնում: Յուրաքանչյուր սխեմա ունի իր ուժեղ և թույլ կողմերը:

Կոնկրետ 4-1-4-1-ի դեպքում սա է թույլ կողմը, իսկ ահա 4-2-3-1-ն ամենաբալանսավորվածն է: Եզրային կիսապաշտպանները փոքր-ինչ նահանջում են և, կարելի է ասել, որ սխեման դառնում է 4-4-1-1: Պաշտպանության ժամանակ այս սխեման կարող է փոփոխվել նաև 4-4-2-ի: Սրա ճիշտ օգտագործման դեպքում ազատ գոտիներ գրեթե չեն մնում: Եթե հնարավորություն լինի կենտրոնական հատվածում ընտրելու երկու այնպիսի ֆուտբոլիստների, ովքեր հավասարաչափ լավ կարողանում են և՛ գնդակ խլել, և՛ գրոհ կազմակերպել, ապա այս համակարգը դառնում է գրեթե իդեալական:

Եթե մրցակիցը խաղում է 3 պաշտպանով, ապա լավ տարբերակ է դրա դեմ օգտագործել 4-1-4-1-ը: Նույնը կարելի է կիրառել 4-2-3-1 ի դեմ, երբ մեր հենակետայինը աշխատում է մրցակցի ենթահարձակվողի հետ, իսկ մեր ենթահարձակվողները՝ մրցակցի հենակետայինների:

-Անդրադառնանք 4-3-3-ին...

-Սա ավելի հարձակողական համակարգ է:

Բայց այս սխեմայի մեջ եզրային կիսապաշտպանների դիրքում պետք են ֆիզիկապես լավ պատրաստված ֆուտբոլիստներ, որոնք յուրաքանչյուր պահի կկարողանան ապահովագրել խաղընկերներին: Ու եթե ունես երեք լավ հարձակողական ոճի ֆուտբոլիստներ, ապա կարող ես նրանց ազատություն տալ, սակայն այդ բացը պետք է լրացնեն եզրային կիսապաշտպանները: Այս համակարգը ևս հեշտությամբ կարող է փոփոխվել 4-1-4-1-ի, երբ եզրային հարձակվողները փոքր ինչ նահանջեն դեպի կենտրոն: Ամեն ինչ կախված է ֆուտբոլիստների խաղային որակներից:

- Ի՞նչ կասեք 3-4-3 -ի մասին։

-Սա հիմա ամենաքննարկվող խաղային համակարգն է ֆուտբոլում՝ շնորհիվ «Չելսիի» գլխավոր մարզիչ Անտոնի Կոնտեի:



- Բայց, ինձ թվում է, որ այս սխեման թերություններ ունի։

-Իհարկե ունի, նույնիսկ մի քանիսը: Սակայն կոնկրետ «Չելսիում» հիանալի են գործում աջ և ձախ կենտրոնական պաշտպանները: Նրանք կարողանում են փակել եզրերը, իսկ երկու հենակետային կիսապաշտպանները շատ մեծ ծավալի աշխատանք են կատարում:

Պաշտպանության ժամանակ ամենաքիչը 4 ֆուտբոլիստ կա՝ 3 կենտրոնական պաշտպան և մեկ հենակետային կիսապաշտպան: Դա այն դեպքում, երբ հենակետայիններից մեկը չի հասցրել նահանջել: Անկախ ամեն ինչից, ինչ իրավիճակ էլ որ լինի, 4 ֆուտբոլիստներ պետք են մնան պաշտպանվելու համար՝ մրցակցի հակագրոհների դիմակայելու համար: Այս տարբերակը կիրառում եմ նաև ես: Ամենաքիչը 4 հոգի պետք է մնան հետևում: Հազվագյուտ դեպքերում, երբ պետք է ամբողջ ուժերը կենտրոնացնել գրոհելու վրա, նրանցից մեկը կարող է առաջ գնալ:

Բացի այդ, շատ մեծ դերակատարում ունեն եզրային կիսապաշտպանները, ովքեր պատասխանատու են ամբողջ եզրի համար թե՛ հարձակվելիս, թե՛ պաշտպանվելիս: Իսկ երբ չեն հասցնում նահանջել, ապա նրանց ապահովագրում են հենակետային կիսապաշտպանները, որոնց հնարավոր չէ չեզոքացնել։ Ինչպե՞ս չեզոքացնել նրանց, եթե այս երկուսը գրեթե միշտ առանց գնդակի են: Նրանք անընդհատ սպասման մեջ են: Նրանք խաղ կառուցողները չեն, որ հնարավոր լինի չեզոքացնել և զրկել գնդակից: Այս երկու ֆուտբոլիստների առաջնային նպատակն է մրցակցից գնդակ խլելը:

- Եվ վերջում մի քանի խոսք էլ 4-4-2-ի մասին։

- Սա սկանդինավյան, բրիտանական թիմերի սիրելի համակարգն է՝ ավելի դասական:



Կարևոր է, որ երկու հարձակվողները տարբեր խաղաոճ ունենան: Այսինքն՝ մեկը լինի արագավազ, մյուսը կարողանա լավ խաղալ երկրորդ հարկում: Այս համադրությունն ավելի արդյունավետ է: Այստեղ ամեն ինչ ավելի պարզ է ու հստակ: Մյուս սխեմաներին եթե նայենք, շատ են տեղաշարժերը, իսկ 4-4-2-ի դեպքում երկու դիրքերը գիծը պահելով հստակ փոխկապակցված խաղում են: Սա այն համակարգն է, որը երբեք չի հնանա:


Միհրան Ալեքսանյան

Լրահոս
Մբապպե կամ Հոլանդ. Մանչեսթեր Սիթին պատրաստվում է գերհզոր տրանսֆերի «Բարսելոնան» ու «Ռեալը» պարտավորեցվել են վճարել հարկային պարտքերը Ֆերդինանտ Կարապետյանը հաղթեց ադրբեջանցի ձյուդոյիստին Պելեն նշել է, թե ով է իր հետնորդը Մեսսին վիճաբանել է Սևիլիայի նախագահի և տեխնիկական տնօրենի հետ խաղից հետո Բարսելոնան հայտնել է Պիկեի վնասվածքի մասին Աղբյուր. Ռոնալդուն կհեռանա Յուվենտուսից Լիոն. Մարգարիտա Գասպարյանը մեկնարկեց հաղթանակով ՖԻԴԵ-ն՝ Լևոն Արոնյանի՝ Հայաստանից հեռանալու մասին Եթե Մեսսին տեղափոխվի, ես նրա ոտքերը կհամբուրեմ. Խարա Արթուր Ալեքսանյանի անակնկալ պարտությունը՝ տեսանյութով Միջազգային մամուլի արձագանքը Արոնյանի ԱՄՆ տեղափոխվելուն Շախմատի Հայաստանի առաջնություն Ինչ ֆուտբոլային հանդիպումներ կան այսօր ԱՄՆ շախմատի ֆեդերացիան ողջունել է Լևոն Արոնյանի տեղափոխությունը Եվրոպայի լիգայի 1/8 եզրափակչի զույգերը հայտնի են ԿԳՄՍ նախարարը՝ Արոնյանի՝ երկրից հեռանալու մասին Մենք պարտվեցինք ավելի ուժեղ թիմի․ Ռոջերս ԵԼ․ Հայտնի են շաբաթվա լավագույն ֆուտբոլիստի հավակնորդները Իբրահիմովիչն ասել է՝ ով է իր համար պատմության լավագույն ֆուտբոլիստը Մեսիի դուբլը եւ Ալբայի գոլը հաղթանակ բերեցին «Բարսելոնային» (տեսանյութ) Ալաշկերտը 50-րդ հաղթանակը տոնեց Հայաստանի առաջնությունում Լոռին բրիազիլացի նորեկ ունի Երևանից մինչև Կատալոնիա․ Ինչ դիտել այսօր Մեսսին իմ ընկերն է. Ես կարոտում եմ նրան. Սուարես Մեսսին շրջանցել է Ռոնալդուին՝ սահմանելով Լա Լիգայի ռեկորդ Յուվենտուսի խոշոր հաշվով հաղթանակը (տեսանյութ) Ռոնալդուի ֆանտաստիկ ցուցանիշը Շախմատի Հայաստանի առաջնություն. առաջատարները չկարողացան հաղթանակ տանել Հայտնի է՝ ում ձեռք կբերի ՊՍԺ-ն որպես Մբապեի փոխարինող Օսիմհենը կորցրել է գիտակցությունը խաղադաշտում. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ Ռոման ոչ-ոքի խաղաց․ Մխիթարյանը մասնակցեց խաղին. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ ՊՍԺ-ն սեփական հարկ տակ զիջել է Մոնակոյին Ինչ ֆուտբոլային հանդիպումներ կան այսօր Որքա՞ն գումար է աշխատել Բարսելոնան Սուարեսի տեղափոխությունից Զիդան. Ինձ չի զարմացնում այն, ինչ Մբապեն արեց Բարսելոնայի հետ Մբապեն՝ լավագույն խաղացող Հայտնի են ըմբշամարտի հավաքականների կազմերը․ Արթուր Ալեքսանյանը կմեկնի Կիև Եզրափակչում կհանդիպեն Ջոկովիչը և Մեդվեդևը Ֆուտբոլիստը խոստովանել է, որ գողացել է թիմակիցների մարզակոշիկները
website by Sargssyan